Këto janë gra shqiptare që u vranë nga burri, partneri ose dikush tjetër në familje. Ishin nëna, vajza, motra, mësuese, studente. Kishin emra, ëndrra dhe njerëz që i donin. Ato nuk janë harruar.
Kjo faqe mund të jetë e rëndë për ty. Nëse ke frikë për jetën tënde, nuk ke nevojë ta lexosh të gjithën. Kalo te ajo që na mësojnë historitë e tyre, ose fol me dikë tani: Kosovë 0800 11 112, Shqipëri 116 117.
Shumë prej këtyre grave e kishin thënë dhunën me zë: kishin telefonuar policinë, kishin urdhër mbrojtjeje, i kishin shkruar prokurorisë. Faji nuk ishte i tyre. Ato meritonin të mbroheshin, dhe nuk u mbrojtën.
Edhe ti meriton të mbrohesh. Historitë e tyre janë arsyeja pse gratë në Kosovë dhe në Shqipëri dalin në rrugë, pse ligjet po ndryshojnë dhe pse strehimoret dhe organizatat e grave punojnë çdo ditë. Ato janë arsyeja pse ekziston edhe kjo faqe.
67 gra të vrara nga familjarët, 2010 – tetor 2026, sipas të dhënave të Policisë së Kosovës. Qirinjtë e ndezur janë gratë historia e të cilave është më poshtë. Prek njërin për ta lexuar.
27 gra të vrara nga partneri ose një familjar, 2021–2024, sipas Observatorit të Femicidit të Avokatit të Popullit. Për vitet e tjera nuk ka ende shifra të plota.
Pas çdo numri ka një grua që nuk e njohim me emër. Ato janë po aq të rëndësishme.
Çdo histori është shkruar në shqip. Kur burimi është në anglisht, teksti në kartë është përmbledhja jonë e tij.
E kishte raportuar dhunën dhe kishte kërkuar urdhër mbrojtjeje, pastaj edhe urdhër emergjent. Gjykata nuk veproi me kohë. U vra një mëngjes maji në Prishtinë, dhe për vrasjen dyshohet ish-bashkëshorti. Në vitin 2013 Gjykata Kushtetuese vendosi se shteti ishte përgjegjës për vdekjen e saj, sepse institucionet nuk vepruan. Nëna e saj e përkujton çdo vit.
Burimi: Telegrafi, Prishtina Insight (anglisht)
E kishte njoftuar policinë disa herë për kërcënimet dhe dhunën e burrit. Familja e saj thotë se e denoncoi dhunën 16 herë. Nuk u mor nën mbrojtje. U vra nga bashkëshorti, dhe e bija u plagos duke u përpjekur ta mbronte.
Njëmbëdhjetë ditë para vrasjes, e bija kishte raportuar në polici dhunën ndaj saj. Masat mbrojtëse i kishin skaduar disa muaj më parë. U vra nga ish-bashkëshorti. Gjykata Kushtetuese gjeti më vonë se shteti nuk e mbrojti jetën e saj. Kosova mbajti vigjilje me thirrjen "Mjaft!".
Burimi: Balkan Insight (anglisht)
Ishte vetëm 18 vjeç. Pas dhunës së përsëritur, u vra nga i dashuri. Vdekja e saj nxori njerëzit në rrugë në gjithë Kosovën.
Kishte urdhër mbrojtjeje, të vlefshëm deri në mars 2023, dhe e kishte denoncuar burrin për dhunë në familje që në korrik. Në nëntor u vra para Klinikës së Gjinekologjisë në Prishtinë.
Mësuese e gjeografisë. U gjet e vrarë në shtëpinë ku jetonte me bashkëshortin, i cili u dorëzua në polici.
U qëllua për vdekje në veturën e saj. Sipas prokurorisë, vrasjen e porositi bashkëshorti, i cili në vitin 2026 u dënua me burgim të përjetshëm. Nëna e saj vazhdon të flasë publikisht dhe t'u qëndrojë pranë familjeve të grave të tjera të vrara.
Burimi: Balkan Insight (anglisht), Telegrafi
Nënë e re. U vra nga ish-bashkëshorti kur u takua me të për të marrë fëmijën e tyre. Edhe vëllai i saj u plagos. Organizatat e grave kërkuan drejtësi për të në gjithë Kosovën.
Ishte shtatzënë. U gjet e plagosur dhe ndërroi jetë. Bashkëshorti dyshohet për vrasjen. Emrin e saj nuk e dimë, por nuk e harrojmë.
Burimi: Balkan Insight (anglisht)
Bashkëshorti i saj dyshohet për vrasjen. Dhuna në familje nuk ka moshë.
Burimi: Balkan Insight (anglisht)
U qëllua për vdekje. Bashkëshorti më pas u dorëzua në polici.
Burimi: Balkan Insight (anglisht)
Kishte urdhër mbrojtjeje. Tri ditë para vdekjes i shkroi prokurorisë dhe kërkoi mbrojtje. Në mbrëmjen e 25 tetorit raportoi dhunën në polici dhe i pyeti policët nëse duhej të vritej që ata të vepronin. Pak orë më vonë u vra. Për vrasjen kërkohet kunati i saj. Ishte gruaja e tetë e vrarë në Kosovë këtë vit.
Burimi: Koha, Balkan Insight (anglisht)
Ekonomiste dhe pedagoge universitare nga Kosova. U vra nga bashkëshorti në shtëpinë e tyre në Zvicër. Dhuna nuk njeh kufij, as shkollim, as status.
Ishte shtatzënë. U vra nga bashkëshorti para dy fëmijëve të vegjël. Pas vdekjes së saj, gratë protestuan para Kryeministrisë me thirrjen "Asnjë grua tjetër".
Burimi: Shqiptarja, Citizens.al (anglisht)
U vra nga bashkëshorti. Emri i saj u vendos mbi një rrugë të Tiranës, bashkë me emrat e 19 grave të tjera të vrara atë vit.
Ish-bashkëshorti i kishte thënë se do ta vriste kur të dilte nga burgi. Ajo e denoncoi kërcënimin në polici, por çështja nuk u ndoq. Kishte urdhër mbrojtjeje. U vra në shtëpinë e prindërve dhe la pas një vajzë të vogël. Mijëra njerëz protestuan në Tiranë dhe në Fier, dhe gjyqtari që e kishte liruar herët vrasësin u përjashtua nga drejtësia.
Burimi: Prapaskena, Balkan Insight (anglisht)
U godit nga bashkëshorti pas një debati në shtëpi dhe ndërroi jetë pas rreth një muaji në koma.
Nënë e tre fëmijëve. U qëllua nga partneri, i cili nuk pranonte ndarjen. Mediat e quajtën "krim pasioni". Aktivistet thanë qartë: ishte femicid.
Burimi: Citizens.al (anglisht), Bold News
U vra nga bashkëshorti në shtëpinë e tyre, para dy nipërve të mitur. Sipas mediave, ai ishte arrestuar për dhunë në familje që në vitin 2017.
Këto gra nuk kishin pse të vdisnin. Historitë e tyre na tregojnë ku duhet të jemi më të kujdesshme, dhe çfarë mund të të mbrojë ty.
Sabrina e denoncoi kërcënimin "do të të vras". Arlinda i shkroi prokurorisë. Nëse dikush të kërcënon me vdekje, kjo është shenjë rreziku shumë i lartë, jo "fjalë inati". Fol sot me një strehimore ose linjë ndihme. Shenjat e rrezikut të lartë.
Erona, Anila, Sebahate, Diana: shumë prej tyre u vranë kur po ndaheshin ose pasi ishin ndarë. Kjo nuk do të thotë që nuk duhet të largohesh. Do të thotë që largimin duhet ta planifikosh me ndihmë: me një strehimore, me mbrojtësin e viktimave ose me linjën 116 117. Plani i sigurisë.
Hamide, Sabrina dhe Arlinda kishin urdhër mbrojtjeje. Urdhri është i rëndësishëm, por kërko edhe strehim, edhe një plan, edhe një organizatë që e ndjek rastin tënd. Nëse policia nuk vepron, mos u kthe vetëm në shtëpi. Kur policia nuk ndihmon.
Në Shqipëri, më pak se një në pesë gra të vrara në vitet 2021–2023 e kishte raportuar më parë dhunën. Shumë gra e mbajnë të fshehtë deri në fund. Nuk ke nevojë të bësh kallëzim për të folur me dikë. Mjafton një telefonatë, edhe pa thënë emrin. Si të filloj.
Ti meriton të jetosh pa frikë. Nëse njeh veten në këto histori, mos prit.
Në rrezik tani: Kosovë 192, Shqipëri 129, 112. Strehimoret: Kosovë, Shqipëri.
Për të lexuar më shumë për këto raste dhe për femicidin: Lexo, dëgjo, shiko.
Historitë janë përmbledhur nga raportime publike të mediave, të organizatave të grave dhe të institucioneve, dhe secila ka burimin e saj. Fotografitë e grave i publikojmë vetëm me lejen e familjes, dhe nuk përmendim emrat e autorëve: kjo faqe është për gratë, jo për ata. Lista nuk është e plotë. Për shumë gra nuk dimë as emrin.
Nëse je familjare e njërës prej tyre dhe dëshiron të na dërgosh një fotografi të saj, ose që të shtojmë, të ndryshojmë apo të heqim diçka, na shkruaj: help@pranvera.org.