Si të filloj
Hapi 2 nga 6
Nuk ke nevojë të vendosësh gjithçka sot. Nuk ke nevojë të largohesh sot, as të bësh kallëzim. Rruga drejt një jete pa dhunë përbëhet nga shumë hapa të vegjël, dhe çdo hap vlen.
Që po e lexon këtë faqe, do të thotë që një pjesë e jotja e di se diçka nuk është në rregull. Ky është tashmë hapi i parë.
Si sythi i parë në degë pas dimrit: i vogël, por tregon që pranvera ka nisur.
Hapa të vegjël
Nuk ka rend të detyrueshëm. Bëj vetëm atë hap që të duket i mundur tani.
- Pranoje me vete. "Kjo që po më ndodh nuk është normale dhe nuk është faji im." A është kjo dhunë?
- Tregoji një personi. Një motre, një shoqeje, një fqinje, mjekes. Nuk ke nevojë të tregosh gjithçka.
- Telefono vetëm për të pyetur. Pa thënë emrin. Pa asnjë detyrim. Thjesht për të dëgjuar çfarë mundësish ke.
- Takohu me një këshilltare. Në një qendër grash ose strehimore, falas dhe në mirëbesim.
- Bëj një plan. Bashkë me këshilltaren, ose vetë. Plani i sigurisë
- Largohu, kur dhe nëse je gati. Me ndihmë, jo vetëm.
Çfarë ndodh kur telefonon?
- Të përgjigjet një këshilltare e trajnuar, zakonisht një grua.
- Nuk ke nevojë të thuash emrin. Mund të mbetesh anonime.
- Ajo të dëgjon, nuk të gjykon dhe nuk të thotë çfarë "duhet" të bësh.
- Të shpjegon mundësitë: strehim, këshillim, ndihmë juridike, urdhër mbrojtjeje.
- Ti vendos çfarë ndodh më pas. Mund ta mbyllësh telefonin në çdo moment.
- Mund të pyesësh qysh në fillim: "A mbetet kjo mes nesh?"
Ose kontakto drejtpërdrejt një strehimore ose qendër grash: në Kosovë, në Shqipëri.
Nuk di çfarë të thuash?
Mund të përdorësh këto fjali. Nuk ka fjalë të gabuara.
"Përshëndetje. Nuk e di nëse jam në vendin e duhur, por kam nevojë të flas me dikë."
"Burri im (ose: vjehrra, vëllai, babai) më bërtet, më kërcënon dhe kam frikë. Nuk e di a quhet kjo dhunë."
"Nuk dua të bëj kallëzim tani. Dua vetëm të di çfarë mundësish kam."
"Kam fëmijë. Çfarë ndodh me ta nëse largohem?"
"Nuk kam para dhe nuk kam ku të shkoj. A mund të më ndihmoni?"
Nëse nuk mund të flasësh në telefon
Shumë strehimore dhe organizata kanë email. Mund të shkruash nga një email i ri që ai nuk e di. Adresat i gjen te Kosova dhe Shqipëria.
Mesazh për një person që i beson
"Kam nevojë të flas me ty për diçka të rëndësishme. A mund të takohemi vetëm ne të dyja? Të lutem mos i trego askujt."
Frikërat që të mbajnë
Këto janë frikërat më të shpeshta. Janë të kuptueshme, dhe për secilën ka përgjigje.
"Do t'i humb fëmijët."
Në strehimore fëmijët vijnë me ty. Largimi nga dhuna nuk do të thotë që i humb fëmijët. Për kujdestarinë vendos gjykata sipas interesit të fëmijëve, dhe dhuna në shtëpi është e rëndësishme për këtë vendim. Një juriste e ndihmës juridike falas mund të të ndihmojë të kërkosh kujdestarinë dhe alimentacionin.
Mos harro: fëmijët dëmtohen edhe kur vetëm e shohin ose e dëgjojnë dhunën.
"Nuk kam para, nuk kam punë, nuk kam ku të shkoj."
Strehimoret janë falas: aty ke vend për të fjetur, ushqim dhe ndihmë për ty dhe për fëmijët. Organizatat e grave të ndihmojnë të aplikosh për ndihmë sociale, të gjesh banim dhe punë, dhe disa ofrojnë trajnime dhe programe për fuqizim ekonomik.
Kjo është ndoshta pjesa më e vështirë, prandaj mos e bëj vetëm. Pyete këshilltaren: "Si mund të jetoj pas strehimores?"
"Familja ime nuk do të më pranojë. Do të turpërohen."
Turpi është i atij që ushtron dhunë, jo i yti. Shumë familje reagojnë ndryshe kur kuptojnë sa e rëndë është situata. Por nëse familja nuk të mbështet, ka njerëz të tjerë që do ta bëjnë: këshilltaret, strehimoret, organizatat e grave. Nuk je vetëm.
"Policia nuk do të më besojë. Do të më kthejnë në shtëpi."
Fatkeqësisht kjo ndodh. Prandaj nuk ke nevojë të fillosh nga policia. Fillo nga një strehimore, një qendër grash ose linja e ndihmës. Ato mund të të shoqërojnë në polici, dhe kur shkon me një organizatë pranë, trajtimi zakonisht është ndryshe. Çfarë të bësh kur policia nuk ndihmon.
"Ai më premton se do të ndryshojë."
Pas dhunës shpesh vjen një periudhë e qetë: ai kërkon falje, bëhet i ëmbël, premton. Pastaj tensioni rritet përsëri dhe dhuna kthehet, shpesh më e fortë. Ky quhet cikli i dhunës. Nëse e njeh këtë rreth, nuk je naive. Je kapur në një model që ka emër. Lexo për ciklin e dhunës.
"Nuk është aq keq. Të tjerat e kanë më keq."
Nuk ke nevojë të presësh që të bëhet më keq. Nëse ke frikë në shtëpinë tënde, ke të drejtë për ndihmë. Linjat e ndihmës janë edhe për gratë që nuk janë të sigurta nëse ajo që përjetojnë është dhunë.
"E kam provuar më parë dhe u ktheva."
Shumica e grave largohen disa herë para se të largohen përfundimisht. Çdo përpjekje të mëson diçka dhe të afron. Mund të kërkosh ndihmë përsëri, sa herë të duhet.
Ti e njeh situatën tënde më mirë se kushdo. Besoji ndjenjave të tua. Nëse ke frikë, frika jote ka arsye.
Nuk je e para dhe nuk je e vetmja. Dëgjo gratë që e kanë kaluar këtë rrugë.