Çfarë ndodh në gjykatë

Pjesë e hapit 5: Të drejtat e mia

Shumë gra nuk kërkojnë urdhër mbrojtjeje sepse kanë frikë nga gjykata. Kur e di çfarë të pret, frika bëhet më e vogël. Dhe nuk ke pse të shkosh vetëm.

Para seancës

Gjej dikë që të shoqëron. Në Kosovë, mbrojtësi i viktimave (0800 11 112) të shoqëron falas në gjykatë. Në Shqipëri, një juriste e ndihmës juridike falas ose e një qendre grash. Mund të marrësh edhe një person që i beson.
Përgatit dokumentet: letërnjoftimi, raportet mjekësore, fotografitë, mesazhet, ditari i dhunës, dokumentet e fëmijëve. Lista për gjykatë.
Shkruaj shkurt çfarë ka ndodhur, me data, që ta kesh para syve. Ditari i dhunës.
Mendo si shkon dhe si kthehesh e sigurt, sidomos nëse ai do të jetë aty.

Afatet për urdhrin e mbrojtjes

Kosovë

Urdhri emergjent: gjykata vendos shumë shpejt, brenda 24 orëve sipas ligjit.
Urdhri i rregullt: gjykata vendos brenda 15 ditëve, pas një seance ku mund të dëgjohen të dyja palët.
Jashtë orarit të gjykatës, policia mund të japë një urdhër të përkohshëm emergjent.
Urdhri zgjat deri në 12 muaj dhe mund të zgjatet, por gjithsej jo më shumë se 24 muaj.

Shqipëri

Urdhri i menjëhershëm: gjykata vendos brenda 48 orëve, ose brenda 24 orëve kur viktima është fëmijë.
Brenda 20 ditëve bëhet seanca që vendos nëse urdhri i menjëhershëm zëvendësohet me urdhër mbrojtjeje.
Urdhri i mbrojtjes zgjat deri në një vit dhe mund të zgjatet. Kërkesa për zgjatje bëhet të paktën 15 ditë para se të mbarojë.
Kur urdhri jepet, shpenzimet gjyqësore i paguan dhunuesi.

Në seancë

Gjyqtari të kërkon të tregosh çfarë ka ndodhur. Fol me qetësi, me fjalët e tua. Nuk ke nevojë të përdorësh fjalë ligjore.
Ai mund të jetë në sallë. Mund të kërkosh të mos ulesh pranë tij, të presësh në një dhomë tjetër, ose që mbrojtësi i viktimave ose juristja të jetë pranë teje.
Nëse nuk e kupton një pyetje, thuaje. Nëse nuk të kujtohet diçka, thuaj "nuk më kujtohet". Kjo nuk të dëmton.
Mund të kërkosh një pushim nëse të vjen keq ose ke nevojë të qetësohesh.
Nëse të bëhen pyetje fyese, mund t'i kërkosh gjyqtarit të ndërhyjë.
Nëse nuk e flet gjuhën e gjykatës, ke të drejtë për përkthyes.

Është normale të dridhesh, të qash ose të mos gjesh fjalët. Gjyqtarët që punojnë me këto raste e kanë parë shumë herë. Kjo nuk e bën historinë tënde më pak të vërtetë.

Pas vendimit

Merr një kopje me shkrim të vendimit dhe mbaje gjithmonë me vete. Jepi një kopje shkollës së fëmijëve dhe punës.
Urdhri vlen menjëherë. Edhe nëse ai ankohet, kjo nuk e ndalon urdhrin.
Nëse ai e shkel urdhrin, thirr menjëherë policinë dhe trego kopjen: Kosovë 192, Shqipëri 129. Shkelja e urdhrit është vepër penale.
Nëse gjykata e refuzon kërkesën, ke të drejtë të ankohesh. Afati është i shkurtër, prandaj fol menjëherë me juristen.

Kur ka edhe çështje penale

Urdhri i mbrojtjes është i ndarë nga procesi penal. Nëse ke bërë kallëzim, çështjen penale e drejton prokuroria: ti je e dëmtuar dhe dëshmitare, jo ajo që duhet ta provojë gjithçka vetë. Ke të drejtë të informohesh për çdo hap, të kesh mbrojtës të viktimave ose juriste, dhe të kërkosh dëmshpërblim.

Afatet bazohen në ligjet dhe udhëzuesit për urdhrat e mbrojtjes. Ligjet ndryshojnë: për rastin tënd, pyet juristen ose mbrojtësin e viktimave.