Dhuna online
Pjesë e hapit 1: A është dhunë?
Dhuna nuk ndalet te dera e shtëpisë. Kërcënimet me fotografi, mesazhet pa fund, profilet e rreme dhe ndjekja përmes telefonit janë gjithashtu dhunë. Në Shqipëri, 41% e vajzave dhe grave 18–24 vjeç kanë përjetuar të paktën një formë të dhunës digjitale.
Si duket
- Shpërndan ose kërcënon se do të shpërndajë fotografi ose video intime të tuat.
- Të shantazhon: "Më dërgo para, ose më shumë foto, përndryshe…"
- Të dërgon mesazhe ose thirrje pa fund, edhe pasi i ke thënë të ndalojë.
- Hap profile të rreme në emrin tënd, ose shpif për ty në rrjete.
- Të ndjek vendndodhjen, të lexon mesazhet ose kontrollon llogaritë e tua.
- Krijon fotografi të rreme intime me fytyrën tënde.
Çfarë të bësh
- Mos paguaj dhe mos dërgo asgjë tjetër. Shantazhi zakonisht vazhdon pas pagesës së parë.
- Ruaj provat: pamje të ekranit me datën, emrin e profilit dhe lidhjen e tij. Ruaji në një vend që ai nuk e sheh, p.sh. në një email të ri. Si t'i ruash provat.
- Raportoje te platforma (Facebook, Instagram, TikTok…): të gjitha kanë mundësi raportimi për fotografi intime pa pëlqim.
- Përdor StopNCII.org nëse ke mbi 18 vjeç dhe ke frikë se do të shpërndahen fotografitë e tua. Shiko më poshtë si funksionon.
- Kallëzoje në polici. Shantazhi, ngacmimi dhe ndjekja janë vepra penale. Merr me vete provat. Një organizatë grash mund të të shoqërojë.
- Fol me dikë. Linja 116 117 (Shqipëri) dhe mbrojtësi i viktimave 0800 11 112 (Kosovë) të ndihmojnë edhe për dhunën online.
StopNCII.org: si funksionon
StopNCII.org është një mjet falas ndërkombëtar për të rriturit. Fotografitë nuk largohen kurrë nga telefoni yt: mjeti krijon vetëm një "gjurmë dixhitale" të fotografisë, dhe vetëm ajo gjurmë u dërgohet platformave partnere, si Facebook dhe Instagram. Nëse dikush përpiqet ta postojë atë fotografi, platforma e njeh dhe e heq.
Kufizimet: funksionon vetëm te platformat partnere, jo në mesazhet private (si WhatsApp ose Viber), dhe jo kur fotografia është prerë ose ndryshuar.
stopncii.org (faqja në anglisht)
Nëse fotografia është bërë kur ishe nën 18 vjeç, përdor mjetin "Take It Down", që funksionon në të njëjtën mënyrë. Dhe fol me dikë: në Shqipëri linja për fëmijë dhe të rinj ALO 116 111 është falas, 24 orë.
takeitdown.ncmec.org (anglisht)
Mbro llogaritë e tua
- Ndrysho fjalëkalimet dhe aktivizo verifikimin me dy hapa, por vetëm kur kjo është e sigurt për ty.
- Kontrollo "Pajisjet e lidhura" në WhatsApp, Viber, Facebook dhe Google.
- Kontrollo nëse po e ndan vendndodhjen.